Türkiye ile ABD Arasında F-35 Programı Görüşmeleri Resmî Düzeyde Sürdürülüyor
SPOT: Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılım süreci, ABD’nin Ankara Büyükelçiliği, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ve ABD Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmî açıklamalara göre diplomatik temaslar çerçevesinde ilerliyor. Süreç, S-400 şartı ve CAATSA mevzuatının belirlediği teknik ve hukuki zeminde yürütülüyor.
F-35 Programı Görüşmelerinin Resmî Çerçevesi Netleşiyor
Türkiye ile ABD arasındaki F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı görüşmeleri, yalnızca resmî makamlar üzerinden yapılan açıklamalarla doğrulanmış şekilde devam ediyor.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve ABD Savunma Bakanlığı’nın (DoD) yayımladığı resmî metinler, sürecin güncel durumuna dair temel bilgi kaynağını oluşturuyor.
Bu haber metni, yalnızca resmî kurum açıklamaları kullanılarak hazırlanmıştır; haber siteleri, yorumlar, analizler veya üçüncü taraf bilgiler kullanılmamıştır.
ABD Büyükelçisi Barrack: “Görüşmeler İlerliyor”
ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, resmî X hesabı üzerinden paylaştığı açıklamada Türkiye’nin F-35 programına dönüş sürecine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“ABD yasaları, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılabilmesi için Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini artık envanterinde bulundurmamasını gerektirmektedir.”
Büyükelçi, görüşmelerin “son yılların en kapsamlı temasları” olduğunu belirterek diplomatik sürecin aktif şekilde sürdüğünü vurguladı.
ABD Mevzuatı: S-400 Şartı Resmî Bir Önkoşul
ABD savunma mevzuatı ve CAATSA yaptırımları çerçevesinde:
- Türkiye’nin F-35 programından çıkarılma gerekçesi,
- S-400 sisteminin güvenlik riskleri,
- F-35 programına dönüş için tanımlanmış resmî koşullar
ABD hükümetinin resmî belgeleriyle açıklığa kavuşturulmuş durumda.
Yasalar açık şekilde S-400 sisteminin envanter dışı bırakılmasını şart koşuyor.
Bu çerçeve, ABD Büyükelçiliği ve ABD Savunma Bakanlığı tarafından teyit edilmiştir.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: “Çözüm Beklentimiz Olumlu”
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmî bir röportajında F-35 ve CAATSA konularındaki temasların devam ettiğini belirterek:
“ABD ile bu konuda yürüttüğümüz görüşmelerde çözümün yakın olduğunu değerlendiriyoruz. Çalışmalarımız karşılıklı anlayış çerçevesinde sürüyor.”
ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Türkiye’nin F-35 meselesini diplomatik ve teknik kanallar üzerinden çözme iradesini yansıtan en güncel resmî beyan niteliğinde.
ABD Savunma Bakanlığı: Türkiye 2019’da Programdan Ayrıldı
ABD Savunma Bakanlığı’nın yayımladığı resmî duyurulara göre Türkiye, 2019 yılında S-400 sisteminin tedariki nedeniyle F-35 programından çıkarıldı.
Bu karar:
- Resmî Pentagon brifingleri,
- Savunma Bakanlığı basın açıklamaları
çerçevesinde kamuya duyurulmuştu.
Bugün yürütülen görüşmeler, bu resmî statünün yeniden değerlendirilmesine yönelik diplomatik temaslardan oluşuyor.
Liderler Düzeyinde Temas: Diplomatik Zemin Olumlu
ABD Büyükelçisi Barrack, resmî açıklamasında ABD Başkanı Donald Trump ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki iletişimin mevcut dosyaların ilerlemesine katkı sağladığını ifade etti.
Bu değerlendirme, sürecin yalnızca teknik değil, aynı zamanda üst düzey diplomasiyle de desteklendiğini gösteriyor.
Resmî Verilere Göre F-35 Görüşmelerinin Son Durumu
Tüm bilgiler yalnızca devlet yetkililerinin resmî açıklamalarına dayanıyor.
Türkiye ile ABD arasında resmî görüşmeler aktif olarak sürüyor.
ABD yasaları, F-35 programı için S-400 sisteminin envanterde bulunmamasını zorunlu kılıyor.
Türkiye, CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını ve savunma işbirliğinin normalleşmesini hedefliyor.
Diplomatik atmosfer, resmî beyanlara göre olumlu yönde ilerliyor.
F-35 Programı ve Türkiye’nin Konumuna İlişkin Ek Resmî Bilgilendirme
Müşterek Taarruz Uçağı (Joint Strike Fighter – JSF) Programı, ABD Savunma Bakanlığı tarafından yürütülen ve farklı ülkelerin katılımıyla geliştirilen çok uluslu bir savunma iş birliği projesi olarak tanımlanmıştır. Programın teknik, finansal ve operasyonel yapısı, ABD Savunma Bakanlığı (DoD) ve Müşterek Program Ofisi (JPO) tarafından yayımlanan resmî belgelerle çerçevelenir. Türkiye, programın başlangıcından itibaren “Level 3 partner” statüsünde yer almış ve 2002 yılından itibaren ortak üretim sürecine katılmıştır.
Türkiye’nin programdaki rolü kapsamında, Türk savunma sanayii şirketleri F-35 bileşenlerinin üretimi için ABD Savunma Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve bu üretim hatları DoD tarafından yayımlanan resmî teknik raporlarda yer almıştır. Türkiye’nin ortaklık statüsünde bulunduğu dönemde iniş takımı parçaları, gövde bileşenleri ve çeşitli yapısal komponentler Türk şirketlerince üretim portföyüne dahil edilmiştir.
2019 yılında Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik sürecinin tamamlanmasının ardından ABD Savunma Bakanlığı, resmî bir açıklama ile Türkiye’nin F-35 programındaki katılımcı statüsünü durdurduğunu duyurmuştur. Bu karar, ABD’nin program güvenliği, dost-düşman tanımlama sistemlerinin korunması ve veri güvenliği gerekçeleriyle ilişkilendirdiği bir resmî karar olarak kayıtlara geçmiştir. Aynı çerçevede Türkiye’nin pilot eğitimi süreci de resmî olarak askıya alınmıştır.
ABD Savunma Bakanlığı, 2019 sonrasında yayımladığı bilgilendirme dökümanlarında, Türkiye’nin programdan çıkarılmasına karşın daha önce kullanılan üretim hatlarının geçiş döneminde alternatif tedarikçilerle ikame edildiğini belirtmiştir. Türkiye ise bu süreçte F-35 için verdiği avans ödemeleri, ortak üretim yatırımları ve hakedişleri konusunda resmî olarak ABD ile teknik görüşmeler yürütmeye devam etmiştir.
🇺🇸 ABD Tarafına Ait Resmî Kaynaklar
1. ABD Savunma Bakanlığı (DoD) – Resmî Açıklamalar ve Basın Bildirileri
- Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına ilişkin DoD duyurusu:
https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/1901785/ - DoD F-35 Program Bilgi Arşivi (Program güvenlik belgeleri, JSF teknik açıklamalar):
https://www.defense.gov/Newsroom/ - Pentagon brifinglerinin tam metinleri (Türkiye-F-35 karar süreci dahil):
https://www.defense.gov/News/Transcripts/
2. F-35 Joint Program Office (JPO) – Resmî Program Bilgileri
- Proje yapısı, ortak ülkeler, teknik konfigürasyon:
https://www.jsf.mil/
3. ABD Kongresi & CAATSA Mevzuatı
- CAATSA Yasa Metni (Resmî ABD Kongresi):
https://www.congress.gov/bill/115th-congress/house-bill/3364 - Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamındaki F-35 hükümleri:
https://www.congress.gov/
4. ABD Ankara Büyükelçiliği – Resmî Açıklamalar
- ABD Büyükelçiliği Resmî X (Twitter) hesabı (Tom Barrack’ın açıklamaları dahil):
https://twitter.com/USAMBTurkiye - ABD Ankara Büyükelçiliği Resmî Website:
https://tr.usembassy.gov/
🇹🇷 Türkiye Tarafına Ait Resmî Kaynaklar
1. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
- Açıklamalar, resmî beyanlar, diplomatik duyurular:
https://www.mfa.gov.tr/ - Bakan Hakan Fidan’ın resmî açıklama arşivi:
https://www.mfa.gov.tr/disisleri-bakani-aciklamalari.tr.mfa
2. Cumhurbaşkanlığı / İletişim Başkanlığı
- Savunma diplomasisi ve ikili ilişkilerle ilgili resmî açıklamalar:
https://www.iletisim.gov.tr/
3. Resmî Gazete (Uluslararası anlaşmalar, savunma düzenlemeleri)
🇺🇸🇹🇷 Her İki Tarafı Kapsayan Ortak Resmî Kaynaklar
1. NATO – Türkiye ve ABD Savunma Entegrasyonu Bilgilendirmeleri
📌 Ek Teknik Kaynaklar (Tamamı Resmî Kurumlar Tarafından Yayımlanmış)
F-35 Teknik Bilgiler ve Program Güncellemeleri – ABD DoD PDF Arşivi
https://www.defense.gov/News/Contracts/
https://www.defense.gov/News/Publications/
ABD Federal Register – CAATSA Uygulama Kuralları
https://www.federalregister.gov
Diğer haberler için HaberH‘yi takip ediniz.